Шаталов әдісі

Мақсаты:

Оқушыларға кеңістіктегі екі нүкте арасындағы қашықтықты табу формуласы мен сфера теңдеуін үйрету. Бұл формулалар кеңістіктегі геометриялық есептерге негіз болады.


Қысқаша теория:

1. Екі нүктенің арақашықтығы:

Екі нүкте:

A(x1,y1,z1),B(x2,y2,z2)

Арақашықтық формуласы:

AB=(x2−x1)2+(y2−y1)2+(z2−z1)2

2. Сфера теңдеуі:

Центрі O(a,b,c)O(a, b, c) және радиусы RR болатын сфера теңдеуі:

(x−a)2+(y−b)2+(z−c)2=R2


Тірек сызба (блок-схема):

       




✏️ Мысал есептер:

Мысал 1:

A(1, 2, 3), B(4, 6, 7) нүктелері берілген. Арақашықтықты табыңдар:

AB=(4−1)2+(6−2)2+(7−3)2=9+16+16=41≈6.4

Мысал 2:

Сфераның центрі O(2,−1,3)  радиусы R=5. Сфераның теңдеуін жазыңыз.

Шешуі:

(x−2)2+(y+1)2+(z−3)2=25



Визуализация идеясы:

  • Нүктелерді кеңістікте орналастырып, олардың арасына тікелей қашықтық сызығын анимациямен көрсету.
  • Сфераны интерактивті 3D түрде көрсету: оқушы центр мен радиус енгізсе, автоматты түрде сфера сызылады.